Van encyclopedie naar datastroom – een gezamenlijk kunstproject
Tijdens de Woudsend Bloeit-week van 7 t/m 11 december wordt een bijzonder gezamenlijk kunstwerk geëxposeerd. Kunstenaar Karina van Lent onderzoekt samen met inwoners, kunstenaars, kunstliefhebbers en schoolkinderen hoe onze omgang met kennis is veranderd: van de tastbare informatie in een encyclopedie naar de enorme hoeveelheid onzichtbare data die tegenwoordig digitaal wordt opgeslagen.
Het project begon in september 2025 tijdens de schilderlessen voor volwassenen van Karina van Lent. De encyclopedie vormde hierbij het uitgangspunt voor een beeldende opdracht: “Zoek een pagina die je aanspreekt en maak vanuit die pagina een eigen beeldend werk.” De deelnemers kozen ieder een pagina, afbeelding of tekst die hen raakte en vertaalden deze naar een persoonlijk kunstwerk.
Tijdens de zomerexpositie van 2026 werd het project opengesteld voor iedereen. Bezoekers en inwoners van Woudsend werden uitgenodigd om mee te doen. Dit leverde inmiddels ongeveer twintig inschrijvingen op van kunstenaars en kunstliefhebbers op. Hun werken worden uiterlijk half november aangeleverd en vormen samen een belangrijk onderdeel van de uiteindelijke installatie.
Een derde groep die actief betrokken wordt, zijn de kinderen van groep 6, 7 en 8 van basisschool "Tusken de Marren". In totaal hebben 47 kinderen de expositieruimte bezocht. Zij gingen zelf aan de slag met de encyclopedie en maakten ieder een A3-collage, opgebouwd uit teksten, afbeeldingen en fragmenten uit het boek. Hiermee onderzoeken zij op een speelse manier wat hen aanspreekt in de enorme hoeveelheid beschikbare kennis.
De kinderwerken worden samengebracht op een grote leporello: een lange, uit vouwbare constructie die een soort datakaart verbeeldt. De verschillende collage' s vormen samen een route van de fysieke encyclopedie richting een fictief datacentrum. Onderweg veranderen losse beelden, teksten en ideeën in een steeds groter wordend netwerk.
In het datacentrum komen uiteindelijk de werken van alle deelnemers samen. De installatie laat daarmee zien hoe individuele kennis en ideeën onderdeel kunnen worden van een groter netwerk – net zoals informatie tegenwoordig wordt verzameld, opgeslagen en met elkaar verbonden.
Van papier naar de cloud
Een volgende stap in het project is het werken met oude, offline typemachines. De kinderen schrijven hiermee eigen teksten, zonder automatische spellingcorrectie, zonder suggesties en zonder digitale hulpmiddelen. Het woord ontstaat letterlijk opnieuw op papier.
Deze handelingen worden van bovenaf gefilmd. Tijdens de expositie wordt de film met een beamer op de muur naast de installatie geprojecteerd. De bezoeker ziet daardoor het fysieke typen en schrijven veranderen in een digitale beweging: van hand, papier en letter naar beeld, data en uiteindelijk de cloud.
De installatie brengt zo verschillende generaties en vormen van kennis samen. De oude encyclopedie staat voor tastbare, verzamelde kennis. De typemachine staat voor het zelf formuleren en vastleggen van gedachten. De kinderwerken laten zien hoe een nieuwe generatie naar kennis kijkt. Het datacentrum staat voor de hedendaagse digitale opslag van informatie: enorm omvangrijk, voortdurend in beweging en voor ons grotendeels onzichtbaar en ontastbaar.
Het eindresultaat is daarmee niet alleen een kunstwerk, maar ook het zichtbare resultaat van een gezamenlijk proces waarin inwoners, kunstenaars, kinderen en bezoekers samen nadenken over de vraag:
Wat gebeurt er met onze kennis wanneer deze van papier verdwijnt en verandert in data?
Deelname aan deze activiteit is op eigen risico.